Członkowie Polskiego Stowarzyszenia Terapii Systemowej zgodnie z zapisami statutu są zobowiązani do przestrzegania zapisów kodeksu etycznego. Kodeks etyczny PSTS jest inkorporowanym i uznanym za własny zbiorem zasad etycznych European Association for Psychotherapy – największej europejskiej organizacji psychoterapeutycznej kształtującej zasady szkolenia i prowadzenia psychoterapii. 

KODEKS ETYCZNY PSTS

PRZEDMOWA

Psychoterapeuci szanują godność i wartość każdej osoby oraz dążą do zachowania i ochrony podstawowych praw człowieka. Są zaangażowani w poszerzanie wiedzy o ludzkim zachowaniu oraz w rozwijanie rozumienia siebie i innych, a także w wykorzystywanie tej wiedzy na rzecz promowania dobra i dobrostanu człowieka.

Realizując te cele, dokładają wszelkich starań, aby chronić dobro osób korzystających z ich usług, osób powiązanych z odbiorcami ich usług (o ile nie stoi to w sprzeczności z potrzebami ich klientów) oraz uczestników badań, którzy mogą być przedmiotem analiz.

Psychoterapeuci szanują innych członków swojej profesji oraz przedstawicieli zawodów pokrewnych i dokładają wszelkich starań, na ile jest to możliwe oraz nie koliduje z interesem ich klientów, aby dostarczać pełnych informacji i okazywać wzajemny szacunek.

Wykorzystują swoje umiejętności jedynie w celach zgodnych z tymi wartościami i nie dopuszczają świadomie do ich nadużywania przez inne osoby.

Domagając się dla siebie wolności badawczej i wolności komunikacji, psychoterapeuci przyjmują odpowiedzialność, jaką ta wolność pociąga za sobą: kompetencje, obiektywizm w stosowaniu umiejętności oraz troskę o najlepszy interes klientów, współpracowników, studentów, uczestników badań oraz członków społeczeństwa.

W dążeniu do tych ideałów psychoterapeuci stosują szczegółowe zasady etyczne w następujących obszarach:

Odpowiedzialność

Kompetencje

Standardy moralne i prawne

Poufność

Dobro odbiorcy usług

Relacje zawodowe

Wypowiedzi publiczne

Techniki oceny

Badania naukowe

Psychoterapeuci w pełni współpracują z własnymi organizacjami i stowarzyszeniami zawodowymi, krajowymi i europejskimi, udzielając niezwłocznie i w pełnym zakresie odpowiedzi na zapytania oraz spełniając wymagania wszelkich właściwie ustanowionych komisji etycznych lub zawodowych tych stowarzyszeń lub organizacji, do których należą.

Przyjęcie do PSTS zobowiązuje psychoterapeutę do przestrzegania wszystkich tych zasad.

ZASADA 1: ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Zasada ogólna: 

Świadcząc usługi, psychoterapeuci utrzymują najwyższe standardy swojego zawodu. Przyjmują odpowiedzialność za konsekwencje swoich działań i dokładają wszelkich starań, aby ich usługi były wykorzystywane właściwie.

Zasada 1.a:

Jako praktycy, psychoterapeuci mają świadomość, że ponoszą znaczącą odpowiedzialność społeczną, ponieważ ich zalecenia i działania zawodowe mogą wpływać na życie innych. Są uważni na osobiste, społeczne, organizacyjne, finansowe, środowiskowe lub polityczne sytuacje i naciski, które mogą prowadzić do nadużywania ich wpływu.

Zasada 1.b:

Psychoterapeuci omawiają z klientami z wyprzedzeniem wszystkie kwestie związane ze wspólną pracą. Unikają relacji, które mogłyby ograniczać ich obiektywność lub tworzyć konflikt interesów.

Zasada 1.c:

Psychoterapeuci mają obowiązek podejmować działania zapobiegające zniekształcaniu, nadużywaniu lub tłumieniu wyników ich pracy przez instytucję lub agencję, w której są zatrudnieni.

Zasada 1.d:

Jako członkowie krajowych lub organizacyjnych struktur zawodowych, psychoterapeuci pozostają jako jednostki odpowiedzialni za przestrzeganie najwyższych standardów swojej profesji.

Zasada 1.e:

Jako nauczyciele i szkoleniowcy, psychoterapeuci uznają swój podstawowy obowiązek pomagania innym w zdobywaniu wiedzy i umiejętności. Utrzymują wysokie standardy akademickie, przedstawiając informacje obiektywnie, rzetelnie i dokładnie.

Zasada 1.f:

Jako badacze, psychoterapeuci przyjmują odpowiedzialność za dobór tematyki swoich badań oraz za stosowane metody badawcze, analizy i prezentacji wyników. Planują swoje badania w taki sposób, aby zminimalizować możliwość błędnej interpretacji ich rezultatów. Zapewniają szczegółowe omówienie ograniczeń danych, zwłaszcza tam, gdzie ich praca dotyka kwestii polityki społecznej lub może być interpretowana na niekorzyść osób z określonych grup wieku, płci, pochodzenia etnicznego, statusu społeczno-ekonomicznego lub innych grup społecznych.

Publikując wyniki, nie ukrywają danych zaprzeczających ich hipotezom oraz przyznają istnienie alternatywnych wyjaśnień uzyskanych wyników. Psychoterapeuci przypisują sobie zasługi wyłącznie za pracę, którą faktycznie wykonali. Z odpowiednimi osobami i instytucjami uzgadniają z wyprzedzeniem zasady dzielenia się i wykorzystania danych badawczych. Wpływ na środowisko, w którym gromadzone są dane, ograniczają do minimum.

Zasada 1.g:

Jako superwizorzy psychoterapeuci uznają swój podstawowy obowiązek wspierania innych w rozwijaniu wiedzy i umiejętności. Zapewniają wysokie standardy refleksyjnego uczenia się.

ZASADA 2: KOMPETENCJA

Zasada ogólna: 

Utrzymywanie wysokich standardów kompetencji jest odpowiedzialnością wszystkich psychoterapeutów, w interesie publicznym oraz w interesie całej profesji. Psychoterapeuci uznają granice swoich kompetencji oraz ograniczenia stosowanych metod. Świadczą usługi oraz stosują techniki wyłącznie w zakresie, do którego posiadają odpowiednie kwalifikacje wynikające z ich szkolenia i doświadczenia. W obszarach, dla których nie istnieją jeszcze uznane standardy, podejmują niezbędne środki ostrożności, aby chronić dobro klientów. Utrzymują aktualną wiedzę na temat stanu zdrowia, informacji naukowych oraz zawodowych związanych z usługami, jakie świadczą.

Zasada 2.a:

Psychoterapeuci rzetelnie przedstawiają swoje kompetencje, wykształcenie, szkolenie i doświadczenie. Jako dowód kwalifikacji zawodowych wykazują wyłącznie te dyplomy i uprawnienia, które zostały uzyskane w renomowanych instytucjach edukacyjnych lub są uznawane przez EAP. Zapewniają, że spełniają minimalne standardy zawodowe określone przez EAP, odpowiednią krajową organizację akredytującą oraz właściwą europejską organizację akredytującą w danej modalności lub metodzie, o ile takie istnieją. Uznają również znaczenie innych źródeł edukacji, szkolenia i doświadczenia, z których korzystali.

Zasada 2.b:

Jako praktycy oraz jako nauczyciele lub szkoleniowcy, psychoterapeuci wykonują swoje obowiązki w oparciu o staranne przygotowanie i gotowość, tak aby ich praktyka spełniała najwyższe standardy, a komunikacja była dokładna, aktualna i adekwatna.

Zasada 2.c:

Psychoterapeuci uznają potrzebę stałego kształcenia oraz rozwoju osobistego i pozostają otwarci na nowe procedury i zmiany oczekiwań oraz wartości zachodzące wraz z upływem czasu.

Zasada 2.d:

Psychoterapeuci uznają różnice między osobami, wynikające m.in. z wieku, płci, statusu społeczno-ekonomicznego, pochodzenia etnicznego lub ze szczególnych potrzeb osób doświadczających specyficznych trudności. Uzyskują odpowiednie szkolenie, doświadczenie lub konsultacje, aby zapewnić kompetentne i właściwe usługi wszystkim takim osobom.

Zasada 2.e:

Psychoterapeuci podejmujący decyzje dotyczące osób lub polityk w oparciu o wyniki testów posiadają wiedzę w zakresie pomiaru psychologicznego lub edukacyjnego, walidacji oraz badań testowych.

Zasada 2.f:

Psychoterapeuci uznają, że problemy osobiste i konflikty mogą wpływać na ich skuteczność zawodową. W związku z tym powstrzymują się od podejmowania działań, w których ich problemy osobiste mogłyby skutkować nieadekwatnym wykonaniem lub wyrządzeniem szkody klientowi, współpracownikowi, studentowi lub uczestnikowi badań. Jeśli takie problemy pojawią się w trakcie wykonywania obowiązków, psychoterapeuci poszukują kompetentnej profesjonalnej pomocy, aby ustalić, czy powinni zawiesić, zakończyć lub ograniczyć zakres swojej aktywności zawodowej.

Zasada 2.g:

Psychoterapeuci podejmujący działalność w nowych obszarach zapewniają, że przed rozpoczęciem praktyki ukończyli wszystkie wymagane szkolenia i spełnili standardy zawodowe właściwe dla danego obszaru aktywności, oraz że ich praca w tym nowym obszarze spełnia najwyższe możliwe standardy. Dbają o to, aby nie doszło do osłabienia, pomieszania lub konfliktu z dotychczasową działalnością zawodową.

ZASADA 3: STANDARDY MORALNE I PRAWNE

Zasada ogólna:

Moralne i etyczne standardy postępowania psychoterapeutów są sprawą osobistą w takim samym stopniu, jak w przypadku każdego innego obywatela, z wyjątkiem sytuacji, w których mogłyby one naruszać wykonywanie ich obowiązków zawodowych lub obniżać zaufanie publiczne do psychoterapii i psychoterapeutów. W odniesieniu do własnego zachowania osobistego psychoterapeuci są wrażliwi na obowiązujące normy społeczne oraz na możliwy wpływ przestrzegania lub odstępstwa od tych norm na jakość wykonywania pracy psychoterapeutycznej. Psychoterapeuci są również świadomi możliwego wpływu swojego zachowania publicznego na zdolność kolegów do wykonywania ich obowiązków zawodowych.

Zasada 3.a:

Jako profesjonaliści, psychoterapeuci działają zgodnie z zasadami EAP oraz standardami i wytycznymi ich krajowej organizacji akredytującej (NAO) oraz ich instytutu lub stowarzyszenia w zakresie praktyki. Psychoterapeuci przestrzegają także odpowiednich przepisów prawa państwowego. W sytuacji, gdy europejskie, narodowe, regionalne, organizacyjne lub instytucjonalne przepisy prawa lub praktyki pozostają w konflikcie ze standardami i wytycznymi EAP, NAO lub ich instytutu albo stowarzyszenia, psychoterapeuci wyrażają swoje zobowiązanie wobec zasad EAP, NAO oraz instytutu lub stowarzyszenia, a tam gdzie to możliwe, dążą do rozwiązania konfliktu. Jako profesjonaliści są zaangażowani w rozwój takich regulacji prawnych i quasi-prawnych, które najlepiej służą interesowi publicznemu oraz dążą do zmiany istniejących przepisów, które nie są korzystne dla interesu publicznego.

Zasada 3.b:

Jako pracownicy lub pracodawcy psychoterapeuci nie angażują się i nie akceptują żadnych praktyk, które są nieludzkie lub prowadzą do działań nielegalnych lub nieuzasadnionych. Do takich praktyk należą m.in. działania oparte na przesłankach związanych z rasą, niepełnosprawnością, wiekiem, płcią, orientacją seksualną, religią lub pochodzeniem narodowym w praktyce zawodowej, zatrudnianiu, awansie lub szkoleniu.

Zasada 3.c:

W pełnieniu ról zawodowych psychoterapeuci unikają wszelkich działań naruszających lub umniejszających prawa człowieka, prawa cywilne i prawa wynikające z przepisów prawa klientów lub innych osób, które mogą zostać nimi dotknięte.

Zasada 3.d:

Jako praktycy, nauczyciele, szkoleniowcy i badacze psychoterapeuci są świadomi, że ich osobiste wartości mogą wpływać na ich komunikację, stosowanie technik, dobór oraz prezentację poglądów lub materiałów, a także na charakter lub wdrażanie badań. W kontaktach z tematami, które mogą budzić sprzeciw lub urazę, uznają i szanują różnorodne postawy i indywidualne wrażliwości, jakie klienci, studenci, szkoleniowcy lub uczestnicy badań mogą mieć w odniesieniu do takich zagadnień.

ZASADA 4: POUFNOŚĆ

Zasada ogólna:

Psychoterapeuci mają podstawowy obowiązek szanować poufność informacji uzyskanych od osób w trakcie wykonywania pracy psychoterapeutycznej. Ujawniają takie informacje innym osobom wyłącznie za zgodą tej osoby (lub jej prawnego przedstawiciela), poza tymi wyjątkowymi sytuacjami, w których brak ujawnienia mógłby w sposób prawdopodobny skutkować oczywistym zagrożeniem dla tej osoby lub innych. Psychoterapeuci informują klientów o prawnych ograniczeniach poufności. Zgoda na ujawnienie informacji innym osobom powinna być zwykle uzyskana pisemnie od zainteresowanej osoby.

Zasada 4.a:

Informacje uzyskane w relacjach klinicznych lub konsultacyjnych oraz dane dotyczące dzieci, studentów, pracowników lub innych osób są omawiane wyłącznie w celach zawodowych oraz jedynie z osobami bezpośrednio związanymi ze sprawą. Pisemne i ustne raporty przedstawiają jedynie dane istotne dla celów oceny lub skierowania, przy czym podejmuje się wszelkie możliwe starania, aby uniknąć nieuzasadnionego naruszania prywatności.

Zasada 4.b:

Psychoterapeuci, którzy przedstawiają informacje osobiste uzyskane w trakcie pracy zawodowej w publikacjach, wykładach lub innych publicznych wystąpieniach, uzyskują uprzednią zgodę na to działanie lub dostatecznie maskują wszystkie dane umożliwiające identyfikację osoby.

Zasada 4.c:

Psychoterapeuci zapewniają środki służące utrzymaniu poufności przy przechowywaniu i usuwaniu dokumentacji oraz na wypadek ich własnej niedostępności.

Zasada 4.d:

W pracy z osobami niepełnoletnimi lub innymi, które nie mogą wyrazić dobrowolnej, świadomej zgody, psychoterapeuci podejmują szczególne środki ostrożności chroniące najlepiej pojęty interes tych osób i konsultują się w sposób właściwy z innymi osobami zaangażowanymi.

ZASADA 5: DOBRO KLIENTA

Zasada ogólna:

Psychoterapeuci szanują integralność oraz chronią dobro osób i grup, z którymi pracują. W sytuacji konfliktu interesów pomiędzy klientami a instytucją zatrudniającą psychoterapeutę, psychoterapeuci wyjaśniają charakter i kierunek swoich zobowiązań oraz informują wszystkie strony o swoich obowiązkach. Psychoterapeuci w pełni informują klientów o celu i naturze wszelkich procedur diagnostycznych, terapeutycznych, edukacyjnych lub szkoleniowych i jasno uznają, że klienci, studenci, szkoleniowcy lub uczestnicy badań mają swobodę wyboru dotyczącego uczestnictwa. Przymuszanie osób do udziału lub pozostawania w terapii jest nieetyczne.

Zasada 5.a:

Psychoterapeuci pozostają stale świadomi własnych potrzeb oraz potencjalnie wpływowej pozycji wobec osób takich jak klienci, studenci, szkoleniowcy, uczestnicy badań i podwładni. Unikają wykorzystywania zaufania i zależności tych osób. Psychoterapeuci podejmują wszelkie możliwe działania, aby unikać relacji podwójnych, które mogłyby zaburzyć ich profesjonalny osąd lub zwiększyć ryzyko nadużycia. Przykłady takich relacji obejmują, między innymi, prowadzenie terapii lub badań z pracownikami, studentami, osobami nadzorowanymi, bliskimi przyjaciółmi lub członkami rodziny. Intymność seksualna z którymiś z takich klientów, studentów, szkoleniowców lub uczestników badań jest nieetyczna.

Zasada 5.b:

Kiedy psychoterapeuta podejmuje się świadczenia usług klientowi na prośbę osoby trzeciej, przyjmuje odpowiedzialność za wyjaśnienie charakteru relacji wszystkim zainteresowanym stronom.

Zasada 5.c:

W sytuacji, gdy wymagania organizacji zmuszałyby psychoterapeutę do naruszenia niniejszych lub jakichkolwiek zasad etycznych, psychoterapeuci wyjaśniają naturę konfliktu pomiędzy wymaganiami a zasadami. Informują wszystkie strony o swoich etycznych obowiązkach jako psychoterapeuci i podejmują właściwe działania.

Zasada 5.d:

Psychoterapeuci zawierają wcześniejsze ustalenia finansowe, które chronią najlepiej pojęte interesy oraz są jednoznacznie zrozumiałe dla klientów, studentów, szkoleniowców lub uczestników badań. Nie udzielają ani nie przyjmują jakichkolwiek wynagrodzeń za kierowanie klientów do usług profesjonalnych. Przeznaczają część swojej pracy na działania, za które otrzymują niewielkie lub żadne wynagrodzenie.

Zasada 5.e:

Psychoterapeuci kończą relację terapeutyczną lub konsultacyjną tak szybko, jak tylko staje się jasne, że klient nie odnosi z niej korzyści, lub gdy klient tego potrzebuje. Oferują pomoc w znalezieniu alternatywnych form wsparcia.

ZASADA 6: RELACJE PROFESJONALNE

Zasada ogólna:

Psychoterapeuci działają z należytym poszanowaniem potrzeb, szczególnych kompetencji oraz obowiązków swoich kolegów z zakresu psychoterapii, psychologii, medycyny i innych zawodów. Szanują uprawnienia i zobowiązania instytucji oraz organizacji, z którymi powiązani są ci inni specjaliści.

Zasada 6.a:

Psychoterapeuci rozumieją zakres kompetencji zawodów pokrewnych. W pełni korzystają ze wszystkich zasobów zawodowych, technicznych i administracyjnych, które najlepiej służą interesowi klientów. Brak formalnych powiązań z innymi specjalistami nie zwalnia psychoterapeutów z odpowiedzialności za zapewnienie klientom możliwie najlepszej profesjonalnej pomocy ani nie zwalnia ich z obowiązku przewidywania, staranności i taktu w poszukiwaniu potrzebnego, uzupełniającego lub alternatywnego wsparcia.

Zasada 6.b:

Psychoterapeuci znają i uwzględniają tradycje oraz praktyki innych grup zawodowych, z którymi współpracują, i w pełni współdziałają z takimi grupami. Jeśli osoba korzysta równolegle z podobnych usług innego specjalisty, psychoterapeuta dokładnie analizuje tę relację zawodową i działa z ostrożnością oraz wrażliwością na kwestie terapeutyczne oraz dobro klienta. Psychoterapeuta omawia te zagadnienia z klientem, aby zminimalizować ryzyko niejasności i konfliktu oraz dąży — tam, gdzie to możliwe — do utrzymania jasnych i uzgodnionych relacji z innymi zaangażowanymi specjalistami.

Zasada 6.c:

Psychoterapeuci zatrudniający lub nadzorujący innych specjalistów lub osoby w trakcie szkolenia przyjmują obowiązek wspierania dalszego rozwoju zawodowego tych osób i podejmują działania na rzecz rozwijania ich kompetencji. Zapewniają odpowiednie warunki pracy, terminowe oceny, konstruktywne konsultacje i możliwości zdobywania doświadczenia.

Zasada 6.d:

Psychoterapeuci nie wykorzystują swoich relacji zawodowych z klientami, osobami nadzorowanymi, studentami, pracownikami ani uczestnikami badań — seksualnie ani w jakikolwiek inny sposób. Psychoterapeuci nie akceptują ani nie podejmują się działań stanowiących molestowanie seksualne. Molestowanie seksualne definiuje się jako celowe lub powtarzające się komentarze, gesty lub fizyczne kontakty o charakterze seksualnym, które są niepożądane przez osobę, której dotyczą.

Zasada 6.e:

Gdy psychoterapeuci wiedzą o naruszeniu zasad etycznych przez innego psychoterapeutę i uznają to za stosowne, starają się nieformalnie rozwiązać problem poprzez zwrócenie uwagi psychoterapeucie na jego zachowanie. Jeśli przewinienie ma charakter niewielki i/lub wynika z braku wrażliwości, wiedzy lub doświadczenia, takie nieformalne rozwiązanie jest zwykle odpowiednie. Takie działania podejmowane są z poszanowaniem praw do poufności. Jeśli naruszenie nie wydaje się możliwe do rozwiązania w sposób nieformalny lub ma charakter poważniejszy, psychoterapeuci zgłaszają je odpowiedniej instytucji, stowarzyszeniu lub komisji etyki zawodowej.

Zasada 6.f:

Uznanie autorstwa przypisuje się osobom, które wniosły wkład w publikację proporcjonalnie do ich merytorycznego wkładu. Największy wkład profesjonalny wniesiony przez kilka osób do wspólnego projektu jest uznawany poprzez współautorstwo, przy czym na pierwszym miejscu wymienia się osobę, która wniosła wkład główny. Mniejsze wkłady profesjonalne oraz szeroka pomoc administracyjna lub podobna pomoc nieprofesjonalna mogą być uznane w przypisach lub w oświadczeniu wstępnym. Źródła — zarówno opublikowane, jak i nieopublikowane — mające bezpośredni wpływ na badania lub pisanie są uznawane poprzez stosowne cytowanie. Psychoterapeuci, którzy gromadzą i redagują materiały innych osób do publikacji, publikują je pod nazwą grupy źródłowej, jeśli jest to właściwe, z wymienieniem siebie jako przewodniczącego lub redaktora. Wszyscy współautorzy są uznawani i wymieniani.

Zasada 6.g:

Prowadząc badania w instytucjach lub organizacjach, psychoterapeuci uzyskują odpowiednie zezwolenia na prowadzenie takich badań. Mają świadomość obowiązku wobec przyszłych badaczy i zapewniają instytucjom goszczącym wystarczające informacje o badaniach oraz właściwe uznanie ich wkładu.

ZASADA 7: OŚWIADCZENIA PUBLICZNE

Zasada ogólna:

Oświadczenia publiczne, ogłoszenia dotyczące usług, reklama i działania promocyjne psychoterapeutów służą temu, aby pomagać opinii publicznej podejmować świadome oceny i wybory. Psychoterapeuci dokładnie i obiektywnie przedstawiają swoje kwalifikacje zawodowe, przynależności i funkcje, a także te dotyczące instytucji lub organizacji, z którymi są powiązani oni sami lub z którymi powiązane są dane oświadczenia. W publicznych wypowiedziach zawierających informacje psychoterapeutyczne lub opinie zawodowe, lub dotyczących dostępności technik, produktów, publikacji i usług, psychoterapeuci opierają swoje wypowiedzi na powszechnie akceptowalnych ustaleniach i technikach, w pełni uznając ograniczenia i niepewności tych dowodów.

Zasada 7.a:

Przy ogłaszaniu lub reklamowaniu usług zawodowych psychoterapeuci mogą zamieszczać następujące informacje opisujące usługodawcę i świadczone usługi: imię i nazwisko, najwyższy odpowiedni stopień naukowy lub certyfikat szkolenia uzyskany w akredytowanej instytucji, datę, rodzaj i przyznanie ECP (lub innego certyfikatu), członkostwo w organizacjach psychoterapeutycznych oraz innych istotnych lub powiązanych ciałach, adres, numer telefonu, godziny przyjęć, krótką listę oferowanych usług psychoterapeutycznych, stosowną informację o opłatach, znajomość języków obcych, zasady dotyczące ubezpieczenia lub płatności przez osoby trzecie oraz inne krótkie i istotne informacje. Dodatkowe ważne informacje dla odbiorców mogą być zamieszczone, o ile nie są zabronione przez inne części niniejszych zasad etycznych.

Zasada 7.b:

Ogłaszając lub reklamując dostępność usług lub publikacji psychoterapeutycznych, psychoterapeuci nie przedstawiają swojej przynależności do jakiejkolwiek organizacji w sposób, który fałszywie sugeruje jej patronat lub certyfikację. W szczególności — na przykład — psychoterapeuci nie podają statusu europejskiego, krajowej rejestracji, instytucjonalnego lub stowarzyszeniowego w sposób, który sugeruje, że status ten oznacza specjalistyczne kompetencje lub kwalifikacje zawodowe.

Oświadczenia publiczne obejmują, między innymi, komunikację poprzez czasopisma, książki, listy, katalogi, Internet, telewizję, radio lub film. Nie zawierają:

(i) twierdzeń fałszywych, nieuczciwych, wprowadzających w błąd lub nieuczciwie sugestywnych;

(ii) zniekształcenia faktów lub wypowiedzi, która może wprowadzać w błąd z powodu ujawnienia jedynie części istotnych informacji;

(iii) świadectw pacjentów dotyczących jakości usług lub produktów psychoterapeuty;

(iv) wypowiedzi mających stworzyć fałszywe lub nieuzasadnione oczekiwania korzystnych rezultatów;

(v) twierdzeń sugerujących wyjątkowe, unikalne lub jedyne w swoim rodzaju umiejętności;

(vi) wypowiedzi odwołujących się do lęków, obaw lub emocji klienta w związku z możliwymi skutkami niepodjęcia oferowanych usług;

(vii) stwierdzeń dotyczących porównawczej atrakcyjności oferowanych usług;

(viii) bezpośredniego nakłaniania indywidualnych klientów.

Zasada 7.c:

Psychoterapeuci nie wynagradzają ani nie przekazują jakichkolwiek korzyści przedstawicielom prasy, radia, telewizji lub innych środków przekazu w oczekiwaniu na reklamę zawodową ani w zamian za nią. Płatna reklama musi być oznaczona jako taka, chyba że z kontekstu jednoznacznie wynika, że jest płatną reklamą. Jeśli reklama jest przekazywana publicznie za pomocą radia lub telewizji, musi być uprzednio nagrana i zatwierdzona do emisji przez psychoterapeutę. Egzemplarze reklam i nagrań emisji są przechowywane przez psychoterapeutę.

Zasada 7.d:

Ogłoszenia lub reklamy „grup rozwoju osobistego”, grup zainteresowań, kursów, klinik, szkoleń i instytucji zawierają jasne określenie celu oraz jasny opis doświadczeń lub szkolenia, które będą oferowane. Wykształcenie, szkolenie i doświadczenie członków zespołu są odpowiednio wyszczególnione i dostępne przed rozpoczęciem grupy, kursu lub usługi. Jasna informacja o opłatach oraz ewentualnych zobowiązaniach umownych jest dostępna przed udziałem.

Zasada 7.e:

Psychoterapeuci zaangażowani w rozwój lub promocję technik, produktów, książek lub innych oferowanych do sprzedaży komercyjnej podejmują rozsądne starania, aby komunikaty i reklamy były przedstawiane w sposób profesjonalny, naukowo akceptowalny, etyczny i rzeczowo informacyjny.

Zasada 7.f:

Psychoterapeuci nie biorą udziału, dla osobistych korzyści, w reklamach lub ogłoszeniach handlowych rekomendujących opinii publicznej zakup lub stosowanie zastrzeżonych lub pojedynczych produktów lub usług, jeżeli udział ten opiera się jedynie na identyfikowaniu ich jako psychoterapeutów.

Zasada 7.g:

Psychoterapeuci przedstawiają naukę i praktykę psychoterapii oraz oferują swoje usługi, produkty i publikacje uczciwie i dokładnie, unikając zniekształceń poprzez sensacyjność, przesadę lub powierzchowność. Psychoterapeuci kierują się podstawowym obowiązkiem pomagania społeczeństwu w kształtowaniu świadomych opinii, osądów i wyborów.

Zasada 7.h:

Jako nauczyciele psychoterapeuci dbają o to, aby informacje zawarte w katalogach i opisach kursów były dokładne i nie wprowadzały w błąd, szczególnie w odniesieniu do treści zajęć, podstaw oceny postępów oraz charakteru doświadczeń kursowych. Ogłoszenia, broszury lub reklamy dotyczące warsztatów, seminariów lub innych programów edukacyjnych dokładnie opisują grupę odbiorców, do której program jest skierowany, a także wymagania kwalifikacyjne, cele edukacyjne oraz charakter materiałów. Komunikaty te również dokładnie przedstawiają wykształcenie, szkolenie i doświadczenie psychoterapeutów prowadzących programy oraz wszelkie związane z tym opłaty.

Zasada 7.i:

Publiczne ogłoszenia lub reklamy poszukujące uczestników badań, w których usługi kliniczne lub inne usługi zawodowe oferowane są jako zachęta, jasno określają charakter usług oraz koszty i inne zobowiązania, które przyjmują uczestnicy badań.

Zasada 7.j:

Psychoterapeuta przyjmuje na siebie obowiązek korygowania osób, które przedstawiają jego kwalifikacje zawodowe lub związki z produktami albo usługami w sposób niezgodny z niniejszymi zasadami.

Zasada 7.k:

Indywidualne usługi diagnostyczne i terapeutyczne są świadczone wyłącznie w kontekście profesjonalnej relacji psychoterapeutycznej. Udzielając osobistych rad za pośrednictwem wykładów lub prezentacji publicznych, artykułów prasowych lub magazynowych, programów radiowych lub telewizyjnych, poczty lub podobnych mediów, psychoterapeuta wykorzystuje najnowsze dostępne dane i stosuje najwyższy poziom profesjonalnego osądu.

Zasada 7.l:

Produkty, które są opisywane lub prezentowane za pośrednictwem wykładów lub prezentacji publicznych, artykułów prasowych lub magazynowych, programów radiowych lub telewizyjnych, poczty lub podobnych mediów, spełniają takie same uznane standardy, jakie obowiązują dla produktów stosowanych w kontekście relacji profesjonalnej.

ZASADA 8: TECHNIKI OCENY

Zasada ogólna: 

Podczas opracowywania, publikowania i wykorzystywania psychoterapeutycznych lub psychologicznych technik oceny, psychoterapeuci dokładają wszelkich starań, aby promować dobrostan i interesy klienta. Chronią przed niewłaściwym wykorzystaniem wyników oceny. Szanują prawo klienta do poznania wyników, dokonanych interpretacji oraz podstaw wniosków i zaleceń. Psychoterapeuci dokładają wszelkich starań, aby zapewnić bezpieczeństwo testów i innych technik oceny w granicach obowiązujących przepisów prawnych. Dążą do zapewnienia właściwego stosowania technik oceny przez innych.

Zasada 8.a: Stosując techniki oceny, psychoterapeuci szanują prawo klientów do uzyskania pełnych wyjaśnień dotyczących charakteru i celu technik w języku zrozumiałym dla klienta, chyba że z góry uzgodniono wyraźny wyjątek od tego prawa. W przypadku, gdy wyjaśnienia mają być udzielane przez innych, psychoterapeuci ustanawiają procedury zapewniające adekwatność tych wyjaśnień.

Zasada 8.b: Psychoterapeuci odpowiedzialni za opracowywanie i standaryzację testów psychologicznych i innych technik diagnozy stosują ustalone procedury naukowe i przestrzegają odpowiednich standardów EAP, krajowych, instytucjonalnych i organizacyjnych.

Zasada 8.c: Przedstawiając wyniki diagnozy, psychoterapeuci wskazują na wszelkie wątpliwości dotyczące trafności lub rzetelności, wynikające z okoliczności diagnozy lub nieadekwatności norm dla osoby badanej. Psychoterapeuci dokładają wszelkich starań, aby wyniki diagnoz i ich interpretacje nie były nadużywane przez innych.

Zasada 8.d: Psychoterapeuci zdają sobie sprawę, że wyniki diagnozy mogą stać się nieaktualne i nie przedstawiają pełnego obrazu osoby badanej. Dokładają wszelkich starań, aby unikać i zapobiegać nadużywaniu przestarzałych miar lub niekompletnych ocen.

Zasada 8.e: Psychoterapeuci oferujący usługi w zakresie punktacji i interpretacji są w stanie przedstawić odpowiednie dowody na trafność programów i procedur stosowanych w procesie interpretacji. Publiczna oferta usług interpretacji jest uważana za konsultację między profesjonalistami. Psychoterapeuci dokładają wszelkich starań, aby unikać niewłaściwego wykorzystania raportów z badań.

Zasada 8.f: Psychoterapeuci nie zachęcają ani nie promują stosowania technik psychoterapeutycznych lub psychologicznych przez osoby niewłaściwie przeszkolone lub nieposiadające innych kwalifikacji, poprzez nauczanie, sponsorowanie lub superwizję.

ZASADA 9: BADANIA NAUKOWE

Zasada ogólna: 

Decyzja o przeprowadzeniu badań opiera się na przemyślanej ocenie indywidualnego psychoterapeuty, jak najlepiej przyczynić się do rozwoju nauki o człowieku i dobrostanu człowieka. Po podjęciu decyzji o przeprowadzeniu badań, psychoterapeuta rozważa alternatywne kierunki, w których można zainwestować energię i zasoby badawcze. Na podstawie tych rozważań psychoterapeuta przeprowadza badania z szacunkiem i troską o godność i dobrostan osób biorących udział w badaniu oraz ze świadomością przepisów i standardów zawodowych regulujących prowadzenie badań z udziałem ludzi.

Zasada 9.a: Planując badanie, psychoterapeuta przeprowadzający badanie (badacz) ma obowiązek dokonać starannej oceny jego akceptowalności etycznej. W zakresie, w jakim ważenie wartości naukowych i ludzkich sugeruje kompromis w kwestii którejkolwiek z zasad, badacz ponosi odpowiednio poważny obowiązek zasięgnięcia porady etycznej i przestrzegania rygorystycznych zabezpieczeń w celu ochrony praw osób biorących udział w badaniu.

Zasada 9.b: Rozważenie, czy uczestnik planowanego badania będzie „osobą narażoną na ryzyko”, czy „osobą narażoną na minimalne ryzyko”, zgodnie z uznanymi standardami, jest dla badacza kwestią o podstawowym znaczeniu etycznym.

Zasada 9.c: Badacz zawsze ponosi odpowiedzialność za zapewnienie etycznego postępowania w badaniach. Badacz jest również odpowiedzialny za etyczne traktowanie uczestników badań przez współpracowników, asystentów, studentów i pracowników, którzy jednak wszyscy ponoszą podobne obowiązki.

Zasada 9.d: Z wyjątkiem badań o minimalnym ryzyku, badacz zawiera jasną i uczciwą umowę z uczestnikami badań przed ich udziałem, która wyjaśnia obowiązki i odpowiedzialność każdego z nich. Badacz ma obowiązek dotrzymywać wszystkich obietnic i zobowiązań zawartych w tej umowie. Badacz informuje uczestników o wszystkich aspektach badań.

Regulamin składania skarg etycznych i działania Sądu Koleżeńskiego

Zasady ogólne

§ 1

1. Sąd Koleżeński Polskiego Stowarzyszenia Terapii Systemowej jest organem powołanym do rozpatrywania skarg etycznych wniesionych przeciwko członkom Polskiego Stowarzyszenia Terapii Systemowej. 
2. Sąd Koleżeński jest powoływany uchwałą Walnego Zgromadzenia PSTS.
3. Walne Zgromadzenie powołuje trzyosobowy skład Sądu Koleżeńskiego. Wśród osób powołanych do Sądu Koleżeńskiego przynajmniej jedna musi posiadać certyfikat psychoterapeuty wydany przez PSTS lub inną organizację psychoterapeutyczną. 
4. W przypadku wpłynięcia skargi na członka Sądu Koleżeńskiego PSTS, osoba, której dotyczy skarga wyłącza się z procesu rozpatrywania skargi, a jej miejsce zajmuje osoba wskazana przez zarząd PSTS.
5. Na wniosek przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego zarząd PSTS powołuje osoby wspierające Sąd Koleżeński w rozpatrywaniu konkretnej skargi. Osoby te wchodzą w skład Sądu I lub II instancji rozpatrujący skargę lub odwołanie od postanowienia sądu I instancji. 
6. Sąd Koleżeński zwołuje posiedzenie najpóźniej miesiąc od wpłynięcia skargi etycznej.
7. Sąd Koleżeński działa zgodnie z procedurami opisanymi w niniejszym regulaminie.

Wnoszenie skargi

§2

1. W sytuacji, gdy osoba korzystająca z terapii lub będąca w szkoleniu prowadzonym przez członka PSTS, uważa, że poniosła szkodę w związku z udzielaną terapią lub szkoleniem, może wnieść skargę do Sądu Koleżeńskiego PSTS. 
2. Każdy członek Polskiego Stowarzyszenia Terapii Systemowej zgodnie z § 15 statutu PSTS zobowiązany jest do przestrzegania zasad kodeksu etyczno-zawodowego PSTS, dlatego Sąd Koleżeński PSTS przyjmuje jedynie skargi wobec osób będących członkami PSTS.
3. Skargę należy wnieść drogą mailową na adres email Polskiego Stowarzyszenia Terapii Systemowej podanego na stronie internetowej Stowarzyszenia.

Tajność postępowania

§3

1. Sąd Etyczny działa w sposób tajny, z wyjątkiem sytuacji:
   1. Strony postępowania są zainteresowane upublicznieniem sprawy.
   1. Sąd Koleżeński uzna, że upublicznienie sprawy jest korzystne dla samej sprawy oraz dla PSTS i uzyska zgodę wszystkich osób zainteresowanych.
   1. Sąd uzna, że upublicznię sprawy wbrew woli osoby uznanej za winną jest konieczne w celu ochrony potencjalnych klientów/pacjentów.

Zakres sankcji

§4

1. Sąd Koleżeński PSTS może orzec następujące sankcje i kary:
   1. Zalecenie do podjęcia pracy terapeutycznej lub superwizji potwierdzonych raportem.
   1. Propozycję zadośćuczynienia.
   1. Upomnienie.
   1. Czasowe zawieszenie członkostwa w PSTS.
   1. Odebranie nadanych przez PSTS uprawnień.
   1. Wykluczenie ze Stowarzyszenia.
2. Czasowe zawieszenie oraz wykluczenie z członkostwa są jednoznaczne z odpowiednio czasowym lub trwałym pozbawieniem uprawnień nadanych przez PSTS. 
3. Sankcje dotyczące członkostwa i uprawnień są realizowane przez zarząd PSTS na wniosek przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Koszty

§5

1. Sąd Koleżeński nie ponosi odpowiedzialności za koszty poniesione przez którąkolwiek stronę postępowania.
2. Sąd koleżeński nie orzeka ani nie wydaje decyzji dotyczących odszkodowań za poniesione straty, zwrotu kosztów itp.
3. Członkowie Sądu koleżeńskiego działają nieodpłatnie.

Procedury wnoszenia i rozpatrywania skargi

§6

1. Skargi należy składać w formie pisemnej na adres e-mail stowarzyszenia w możliwie najkrótszym czasie od zdarzenia będącego powodem skargi. 
2. Skargi dotyczące zdarzeń mających miejsce więcej niż pięć lat przed ich wniesieniem nie będą rozpatrywane. Nie dotyczy to zdarzeń związanych z wykorzystaniem seksualnym lub w sytuacji innych ciężkich przewinień jeśli tak uzna Sąd Koleżeński.
3. Osoba oskarżona w momencie wniesienia skargi musi być członkiem PSTS. Skargi dotyczące osób nieposiadających członkostwa w PSTS nie będą rozpatrywane.
4. W przypadku wystąpienia konfliktu interesów między członkami Sądu Koleżeńskiego, a którąkolwiek ze stron Przewodniczący Sądu Koleżeńskiego dokonuje zmian w składzie rozpatrującym skargę. Za konflikt interesów uznaje się każdą sytuację występowania zależności, znajomości lub innych okoliczności wpływających na brak neutralności osoby wchodzącej do składu orzekającego. Zmiana składu lub jego rozszerzenie następuję zgodnie z przepisami §1 pkt. 5 niniejszego regulaminu.
5. Przedstawienie sprawy może obejmować wszelkie dokumenty oraz inne formy przekazu informacji istotne dla ustalenia faktów i okoliczności dotyczących zdarzenia.
6. Sąd Koleżeński może poprosić osobę skarżącą o spotkanie w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień.
7. Sąd Koleżeński określa tak szybko, jak to możliwe nie później jednak niż przed upływem dwóch miesięcy, czy skarga spełnia wymagania formalne.
8. W przypadku przyjęcia skargi Sąd Koleżeński wydaje komunikat, w którym informuje o tym w jaki sposób rozumie sprawę oraz opinię dotyczącą możliwego naruszenia zasad etycznych, które przesyła osobie skarżącej oraz obwinionej.
9. Obwiniony członek PSTS po otrzymaniu komunikatu i opinii Sądu Koleżeńskiego sporządza pisemną odpowiedź, którą przesyła drogą mailową na adres PSTS w terminie do 1 miesiąca.
10. Skład Sądu Koleżeńskiego powołany do rozpatrzenia skargi zapoznaje się z wyjaśnieniami obwinionego członka PSTS na posiedzeniu zwołanym przez Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego.
11. Dalsze postępowanie składu orzekającego jest warunkowane specyfiką sprawy i może obejmować wezwanie do złożenia wyjaśnień, spotkania ze stronami i inne czynności. Skład orzekający podejmuje decyzję o tych działaniach nie później niż w przeciągu miesiąca od daty posiedzenia i zawiadamia strony o swoich decyzjach.
12. Sąd koleżeński zawiesza swoje działania na okres miesięcy wakacyjnych tj. lipiec, sierpień, wrzesień. Wnioski wpływające w tym okresie będą rozpatrywane po jego zakończeniu.
13. Decyzję rozstrzygającą skład orzekający podejmuje w formie sprawozdania, w którym wyjaśnia naturę skargi, stosowane procedury oraz wynik postępowania dla obu stron. Skład orzekający może zalecić nałożenie jednej lub więcej sankcji opisanych w §4 niniejszego regulaminu.
14. Skład orzekający określa ramy czasowe orzeczonych sankcji.
15. Przewodniczący Sądu Koleżeńskiego wnioskuje do Zarządu PSTS o wykonanie sankcji będących w gestii Zarządu.

Procedura odwoławcza

§7

1. Skarżący i obwiniony mogą odwołać się od decyzji składu orzekającego do Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego w ciągu 21 dni roboczych od dnia otrzymania postanowienia.
2. Wnoszący odwołanie musi przedstawić jasne i przekonujące uzasadnienie spełniające jedno lub oba z następujących warunków: a. wynik postępowania jest nieadekwatny do sytuacji, b. doszło do naruszenia obowiązujących procedur postępowania ze skargami w stopniu wskazującym na uprzedzenia wobec strony.
3. Odwołanie rozpatruje skład powołany przez Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego. Skład ten stanowi Sąd II instancji Odwoławczy.
4. Skład Sądu Odwoławczego zapewnia neutralność wobec stron zgodnie z zapisami §6 pkt. 4 niniejszego regulaminu.
5. Jeśli skład orzekający II instancji uzna, że odwołanie jest zasadne strony zostają poinformowane o przyjęciu odwołania. 
6. Dokumentacja postępowania rozpatrywania skargi zostaje przekazana składowi Odwoławczemu. 
7. Sąd Odwoławczy rozpatruje jedynie istniejącą dokumentację. Żadne nowe dokumenty nie mogą być uwzględniane w rozpatrzeniu odwołania.
8. Decyzja składu Odwoławczego jest przekazywana pisemnie w ciągu dwóch miesięcy od daty przyjęcia odwołania Przewodniczącemu Sądu Koleżeńskiego, Prezesowi PSTS oraz stronom. Decyzja Sądu Odwoławczego jest ostateczna i wiążąca strony.
9. Dokumentacja z całości postępowania jest przechowywana zgodnie z przepisami prawa.